Globalne Kryteria Zrównoważonej Turystyki

Zainteresowanie zrównoważoną turystyką jest coraz większe: rośnie popyt konsumentów, organizatorzy i pośrednicy w branży turystycznej rozwijają nowe „zielone programy“, rządy tworzą nowe regulacje prawne, które mają na celu wsparcie rozwoju zrównoważonej turystyki w praktyce. Ale co tak właściwie termin „zrównoważona turystyka“ znaczy? W jaki sposób jej kryteria mogą być wprowadzone w życie a rezultaty zmierzone, tak, aby zbudować zaufanie konsumentów, wypromować jej skuteczność i walczyć z fałszywymi roszczeniami?

Kryteria_zrownowazonej_turystyki

Globalne Kryteria Zrównoważonej Turystyki są próbą zbudowania zrozumienia zrównoważonej turystyki, a także określenia minimów, które każdy podmiot z branży turystycznej powinien chcieć osiągnąć. Kryteria są podzielone na cztery główne grupy tematyczne: skuteczne planowanie zrównoważonego rozwoju; maksymalizacja społeczno-ekonomicznych korzyści dla społeczności lokalnych; wsparcie dziedzictwa kulturowego, redukcja negatywnych skutków oddziaływania na środowisko naturalne. Mimo tego, że Kryteria w swojej pierwszej wersji były stworzone na użytek dostawców zakwaterowania oraz biur podróży, mogą być tak samo wykorzystane przez wszystkie podmioty branży turystycznej.

Kryteria są częścią odpowiedzi społeczności turystycznej na wyzwania stojące przed „Milenijnymi Celami Rozwoju“ sformułowanymi przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Załagodzenie biedy oraz zrównoważony rozwój – włączając w to zmiany klimatyczne – są jednymi z głównych, przekrojowych problemów wyrażonych przez te kryteria.

Na początku 2007 roku, koalicja 27 organizacji – Partnerstwo na rzecz Globalnych Kryteriów Zrównoważonej Turystyki – rozpoczęło prace mające na celu zbudowanie niniejszych kryteriów. Od tego czasu, skontaktowanych zostało prawie 100 tysięcy interesariuszy  branży turystycznej, przeanalizowanych zostało ponad 4,5 tysiąca kryteriów oraz ponad 60 istniejących certyfikatów i innych woluntarystycznych typów kryteriów, a także ponad 1500 osób wysłało swoje uwagi i komentarze. Globalne Kryteria Zrównoważonej Turystyki zostały stworzone zgodnie z wytycznymi Kodeksu Dobrych Praktyk ISEAL, i zgodnie z nimi będą następnie konsultowane i ewaluowane raz na dwa lata, aż do chwili wyczerpania się wszystkich unikalnych uwag (feedback’u).

Do przewidywanych sposobów wykorzystania niniejszych kryteriów zalicza się:

  • Wykorzystanie ich, jako podstawowych rekomendacji dla różnej wielkości firm z branży turystycznej, tak by mogły działać w sposób bardziej zrównoważony; a także, jako wskazówka dla tych firm jak wybierać programy turystyczne, które spełniają niniejsze kryteria.
  • Wykorzystanie ich, jako rekomendacje dla agencji i pośredników turystycznych przy wybieraniu dostawców i programów wspierających zrównoważoną turystykę.
  • Pomoc dla konsumentów przy identyfikowaniu programów oraz firm działających zgodnie z zasadami zrównoważonej turystyki.
  • Wykorzystanie ich, jako podstawę i bazę informacyjną dla mediów, które zajmują się uznawaniem i wyróżnianiem dostawców turystycznych działających zgodnie z zasadami zrównoważonej turystyki.
  • Wsparcie certyfikacji i innych programów woluntarystycznych, celem zapewnienia, że ich standardy są zgodnie z szeroko akceptowanymi regulacjami stosowanymi na świecie.
  • Oferowanie sektorom rządowemu, pozarządowemu i prywatnemu pomoc przy organizacji programów poświęconych rozwojowi wymagań zrównoważonej turystyki.
  • Wykorzystanie ich, jako rekomendacji przy budowaniu struktur edukacyjnych i szkoleniowych, takich jak szkoły i uniwersytety hotelarskie.

Kryteria wskazują na to, co powinno być zrobione, a nie to, w jaki sposób lub czy dany cel został osiągnięty. Tę rolę spełniają wskaźniki wydajności (mierniki), do których dołączone są materiały edukacyjne, a także dostęp do narzędzi implementacji. Wszystko to jest niezastąpionym dopełnieniem Globalnych Kryteriów Zrównoważonej Turystyki.

Partnerstwo widzi Globalne Kryteria Zrównoważonej Turystyki, jako punkt wyjściowy procesu, który sprawi, że zrównoważony rozwój stanie się standardową praktyką we wszystkich formach turystyki.

Globalne Kryteria Zrównoważonej Turystyki

A. Wskazywanie skutecznych metod zarządzania zgodnych ze zrównoważonym rozwojem.
A.1. Firma wdrożyła długookresowy plan zrównoważonego rozwoju, który odpowiada jej realiom i skali działania, i który bierze pod uwagę problemy środowiska naturalnego, społeczno-kulturowe, jakościowe, zdrowotne oraz problemy bezpieczeństwa.
A.2. Firma działa zgodnie ze wszystkich odpowiadającymi uregulowaniami prawnymi tak krajowymi, jak i międzynarodowymi (m.in. zdrowie, bezpieczeństwo, prawo pracy, kwestie środowiska naturalnego).
A.3. Pracownicy firmy otrzymują cykliczne szkolenia na temat ich roli i wkładu w następujące aspekty zarządzania: środowiskowe, społeczno–kulturowe, zdrowotne oraz związane z bezpieczeństwem)
A.4. Mierzony jest poziom satysfakcji konsumentów i podejmowane są działania na rzecz jej podniesienia (tak gdzie jest to wskazane).
A.5. Materiały promocyjne są przygotowane w sposób ścisły i dostarczający pełną informację, nieobiecujące więcej niż może być przez daną firmę dostarczone.
A.6. Wygląd i konstrukcja użytkowanych budynków i infrastruktury:
A.6.1. zgodna z regulacjami lokalnymi oraz z wymogami terenów chronionych i obszarów dziedzictwa kulturowego
A.6.2. odnosząca się z poszanowaniem dla okolicznego dziedzictwa naturalnego i kulturowego, pod kątem architektury, wystroju, skutków oddziaływania, oraz praw ziemskich.
A.6.3. stosująca odpowiednie zasady budowy zgodne ze zrównoważonym rozwojem
A.6.4. umożliwiająca dostęp dla osób ze szczególnymi potrzebami
A.7. Informacja na temat środowiska naturalnego, lokalnej kultury oraz dziedzictwa kulturowego jest udostępniona dla klientów, wraz z objaśnieniem na temat wskazanego sposobu zachowania się podczas zwiedzania okolicy, obiektów dziedzictwa kulturowego oraz kontaktów ze społecznością lokalną.

B. Maksymalizacja społecznych i ekonomicznych korzyści dla społeczności lokalnej i jednoczesna minimalizacja negatywnych skutków oddziaływania.
B.1. Firma w sposób aktywny wspiera inicjatywy mające na celu społeczny i infrastrukturalny rozwój społeczności, m.in. edukację, zdrowie i higienę.
B.2. W firmie zatrudnieni są członkowie lokalnej społeczności, również na pozycjach zarządczych. Zaproponowany jest niezbędny trening i szkolenie.
B.3. Tam gdzie to możliwe, firma zakupuje produkty lokalne oraz te pochodzące ze sprawiedliwego handlu (fair-trade).
B.4. Firma oferuje dostęp do narzędzi dla lokalnych drobnych przedsiębiorców do rozwoju i sprzedaży produktów zgodnych ze zrównoważonym rozwojem, które odpowiadają lokalnemu środowisku naturalnemu, historii i kulturze (włączając w to produkty żywieniowe, rzemiosło, sztukę, produkty rolne, itp.).
B.5. Kodeks postępowania z ludnością tubylczą i społecznościami lokalnymi został opracowany przy wiedzy i współpracy z tymi społecznościami.
B.6. Firma wdrożyła politykę przeciwko wykorzystywaniu w celach handlowych, szczególnie dzieci i osób niepełnoletnich, włączając to politykę przeciwko wykorzystywaniu seksualnemu.
B.7. Firma stosuje politykę równouprawnienia, jeśli chodzi o zatrudnienie kobiet i przedstawicieli mniejszości lokalnych, również na pozycje menadżerskie, sprzeciwiając się jednocześnie zatrudnieniu dzieci.
B.8. Przestrzegane jest krajowe i międzynarodowe prawo pracy i ochronę praw pracowniczych, a osoby zatrudniane otrzymują pensję wystarczającą do godnego życia.
B.9. Działalność firmy nie stanowi zagrożenia dla zapewnienia podstawowych usług, takich jak woda, energia, lub sanitarnych, sąsiadującym społecznościom.

C. Maksymalizacja korzyści dla dziedzictwa kulturowego i jednoczesne zminimalizowanie negatywnych skutków oddziaływania.
C.1. Firma przestrzega ustanowionych regulacji lub kodeksu postępowania w przypadku odwiedzania terenów szczególnie istotnych historycznie lub kulturowo, tak, aby zminimalizować negatywne skutki i zwiększyć poziom satysfakcji.
C.2. Firma nie sprzedaje, wystawia na pokaz ani nie handluje historycznymi i archeologicznymi obiektami (artefaktami), chyba, że jest to dozwolone przez prawo.
C.3. Firma wnosi wkład w ochronę obiektów i terenów ważnych ze względu na swoją historyczną, archeologiczną, kulturową, emocjonalną wartość, a także nie utrudnia dostępu do nich przez lokalnych mieszkańców.
C.4. Firma używa elementów lokalnej sztuki, architektury oraz dziedzictwa kulturowego w różnych aspektach swojej działalności, takich jak wystrój wnętrz, wyżywienie, towary dostępne w sklepach, jednocześnie respektując prawa własności intelektualnej lokalnych społeczności.

D. Maksymalizacja korzyści dla środowiska naturalnego i zminimalizowanie negatywnych skutków oddziaływania.
D.1. Ochrona zasobów naturalnych
D.1.1. Polityka zakupów preferuje produkty przyjazne dla środowiska naturalnego, włączając w to materiały wykorzystywane przy budowie, dobra inwestycyjne, wyżywienie oraz inne produkty eksploatacyjnych.
D.1.2. Zakup produktów jednorazowego użytku oraz produktów eksploatacyjnych jest mierzona, a firma aktywnie poszukuje metod redukcji ich zużycia.
D.1.4. Zużycie energii powinno być mierzone a jej źródła wskazane oraz podjęte powinny być środki prowadzące do zmniejszenia całkowitego zużycia energii, zachęcając jednocześnie do korzystania ze źródeł energii odnawialnej.
D1.4. Zużycie wody powinno być mierzone a jej źródła wskazane, oraz podjęte powinny być środki prowadzące do zredukowania całkowitego zużycia wody.
D.2. Redukcja zanieczyszczenia powietrza
D2.1. Emisja gazów cieplarnianych ze źródeł kontrolowanych przez firmę powinna być mierzona i powinny zostać wdrożone procedury, których celem jest  ich zmniejszanie, traktowane, jako sposób na osiągnięcie neutralności klimatycznej.
D.2.2. Zarządzanie ściekami i Szarą wodą jest efektywne, oraz dąży do ich systematycznej redukcji.
D.2.3. Wdrożony jest plan zarządzania odpadami, zawierający ilościowe cele prowadzące do zminimalizowania odpadów, które nie nadają się do ponownego wykorzystania ani recyklingu.
D.2.4. Zużycie szkodliwych substancji, tym pestycydów, farb, środków dezynfekcji i innych substancji czyszczących jest zminimalizowana a również, tak gdzie to możliwe, zastępowane produktami nieszkodliwymi; zużycie wszelkiego rodzaju substancji chemicznych jest zarządzane w sposób prawidłowy.
D.2.5. Firma wdraża praktyki dążące do zredukowania zanieczyszczenia spowodowanego hałasem, światłem, wyciekami, erozją i związkami niszczącymi warstwę ozonową, a także do zredukowania zanieczyszczeń gleby i powietrza.
D.3. Ochrona różnorodności biologicznej, ekosystemów i krajobrazu
D.3.1. Gatunki dzikich zwierząt są zabierane z ich środowiska naturalnego, wykorzystywane, udostępniane do widoku i sprzedawane tylko w ramach prawa międzynarodowego, które zapewnia, że takie praktyki nie będą skutkować zagrożeniem danego gatunku.
D3.2. Żadne gatunki dzikich zwierząt nie są trzymane w niewoli, jedynie w przypadkach ściśle regulowanych aktywności, a żywe okazy chronionych gatunków są przetrzymywane wyłącznie przez osoby do tego upoważnione, w warunkach odpowiadającym ich wymaganiom i umożliwiających opiekę nad nimi.
D.3.3. Firma używa rodzimych gatunków fauny i flory dla uformowania krajobrazu i jego odnowienia, oraz podejmuje określone środki w celu uniknięcia wprowadzania gatunków nierodzimych i inwazyjnych.
D.3.4. Firma wnosi wkład w ochronę różnorodności biologicznej, w tym wspieranie naturalnych obszarów chronionych oraz tych, o wysokim pierwiastku różnorodności biologicznej.
D.3.5. Interakcje z przyrodą nie mogą powodować negatywnego wpływu na żywotność populacji w środowisku naturalnym a wszelkie zakłócenia w naturalnych ekosystemach są zminimalizowane i zrehabilitowane; równocześnie podejmowane są kroki wyrównawcze na rzecz ochrony zasobów naturalnych.

Artykuł został przygotowany na podstawie Globalnych Kryteriów Zrównoważonej Turystyki opublikowanych w 2008 roku przez The Partnership for Global Sustainable Tourism Criteria (GSTC Partnership).

1 comment for “Globalne Kryteria Zrównoważonej Turystyki

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


+ 3 = siedem