Wkład turystyki w ochronę różnorodności biologicznej. Balans zysków i strat.

Wiele firm i korporacji międzynarodowych czerpie pośrednie lub bezpośrednie korzyści z istniejącej różnorodności biologicznej i ekosystemów. W branży turystycznej związek ten jest oczywisty, bowiem dla turystów to właśnie unikalna przyroda i „dziewiczość” jest jedną z głównych motywacji przy wyborze kierunku podróży. Turystyka jest zależna od naturalnych atrakcji (takich jak plaże, rafy koralowe, łańcuchy górskie czy obecność dzikich zwierząt) a także od naturalnych zasobów (dostęp do wody pitnej, pożywienia, itp.).

Branza_turystyczna_a_bioroznorodnosc

Aktualnie turystyka często przyczynia się do degradacji środowiska naturalnego. Szczególnie narażone są obszary najbardziej wrażliwe, m.in. strefy nadmorskie, górskie, obszary polarne, terytoria chronione i miejsca szczególnie bogate w różne gatunki roślin i zwierząt, gdyż to właśnie tam turystyka rozwija się najszybciej. W jaki sposób turystyka negatywnie wpływa na środowisko naturalne?

  • Obiekty i infrastruktura turystyczna (np. drogi, lotniska, pola golfowe, hotele, centra handlowe)  mogą niszczyć ważne siedliska przyrodnicze i naturalne habitaty zarówno poprzez zajmowanie naturalnych terenów, jak i nadmierne wykorzystanie naturalnych zasobów (np. lasów) do produkcji niezbędnej infrastruktury.
  • Turystyka może prowadzić do wtórnej fali urbanizacji, poprzez konieczność budowy mieszkań dla pracowników z branży turystycznej albo działek przeznaczonych na letnie apartamenty.
  • Nadmierne wykorzystanie zasobów naturalnych (takich jak woda pitna, energia, pożywienie) może prowadzić do zanieczyszczenia poprzez zaśmiecenie i odpady. Dzieje się tak ponieważ bardzo często turyści wykorzystują wodę czy energię w dużo większym zakresie niż rodowici mieszkańcy.
  • Nieodpowiednie zachowanie turystów może zagrażać gatunkom i ekosystemom (wprowadzenie nowych, inwazyjnych gatunków lub niszczenie istniejących, np. poprzez zbieranie unikalnych gatunków roślin jako pamiątki). Na przykład, zagrożenie dla raf koralowych niesie nurkowanie, narty wodne, czy po prostu pływanie na łodziach. Ogromnym problem są też odpady, szczególnie dla daleko oddalonych obszarów turystycznych, gdzie zbieranie śmieci jest sporym problemem logistycznym.
  • Branża turystyczna ma ogromny wpływ na zmiany klimatu i obecnie odpowiada za emisję aż 5% gazów cieplarnianych (głównie transport i linie lotnicze, ale też sektor zakwaterowania)

Jednak jeśli turystyka będzie zarządzana w odpowiedni sposób, ma szanse pozytywnie wpływać na środowisko naturalne. Istnieje już wiele inicjatyw i regulacji dotyczących zachowania bioróżnorodności w turystyce. Można je podzielić na dwa typy: inicjatywy bezpośrednio zajmujące się ochroną ekosystemów i różnorodności biologicznej oraz inicjatywy promujące lub wdrażające dobre praktyki z zakresu odpowiedzialnej turystyki. Spotyka się też coraz więcej indywidualnych działań na rzecz ochrony środowiska naturalnego prowadzonych przez firmy prywatne. Przykładem może być szwedzkie biuro podróży Hotelplan, które przekazuje niewielki procent z każdej rezerwacji na wsparcie zrównoważonego rozwoju w destynacjach, do których wysyła swoich klientów.

Wiele firm z branży turystycznej widzi w ochronie różnorodności biologicznej swój własny interes. Po pierwsze, biorąc pod uwagę raporty i statystyki z ostatnich lat, możemy śmiało stwierdzić, że branża turystyczna (chcąc nie chcąc) będzie dążyła do zrównoważonego rozwoju. Firmy, które już teraz wprowadzą „zielone” zasady, mają szansę nie tylko na wzmocnienie swojej marki, ale też na pozyskanie nowej rzeszy klientów. Po drugie, regularnie rośnie ilość turystów rozumiejących etyczne i środowiskowe wyzwania turystyki, a co za tym idzie – rośnie też popyt na turystykę odpowiedzialną. Tworzy to nowe rynki i nowe możliwości biznesowe dla firm z sektora turystycznego, a także sektorów pochodnych, zajmujących się na przykład ochroną środowiska. A po trzecie, działanie na niekorzyść środowiska naturalnego może mieć swoje konsekwencje w sferze legalnej i finansowej. Coraz więcej instytucji finansowych bierze bowiem pod uwagę odpowiedzialność ekologiczną przedsiębiorstw, nakładając na nie dodatkowe wymogi w tym zakresie. Rezygnując ze zrównoważonej turystyki, firmy mogą narazić się na odcięcie lub ograniczenie źródeł finansowania. To samo dotyczy licencji na działanie na określonych obszarach, bowiem rządy w ramach swoich strategii ochrony środowiska i zachowania różnorodności biologicznej, zaczynają wprowadzać bardziej zaostrzone kryteria dla sektora prywatnego. Jednym słowem – dbanie o ochronę różnorodności bilogicznej się opłaca.

Artykuł powstał na podstawie raportu „Are you a green leader? Business and biodiverisity: making the case for a lasting solution” opracowanego przez United Nations Environment Programme. Można w nim znaleźć więcej informacji na temat bioróżnorodności w ogóle i w branży turystycznej, a także regulacji prawnych, instytucji certyfikujących i narzędzi wdrażania odpowiedzialnej turystyki. Masa ciekawych informacji, także zachęcam do przeczytania!

4 comments for “Wkład turystyki w ochronę różnorodności biologicznej. Balans zysków i strat.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


dwa + 6 =