Turystyka wyspiarska a zrównoważony rozwój

Wyspy są najbardziej wrażliwym i kruchym typem destynacji turystycznych, a wpływy turystyki na sferę ekonomiczną, społeczną i środowiskową na wyspach będą jeszcze silniejsze w przyszłości.

Turystyka_wyspiarska_a_zrownowazony_rozwoj

Na czym polega wyjątkowość wysp?

Teoretycznie, wyspy nie są bardziej narażone na zmiany niż inne typy obszarów. Jednak ze względu na swój (relatywnie bądź absolutnie) niewielki rozmiar, a także stosunkowo niedużą liczbę mieszkańców i ograniczoną gospodarkę, są mniej odporne na wpływy w sferze przyrodniczej, społecznej i ekonomicznej niż inne tereny. Co więcej, niektóre wyspy (np. Galapagos), rozwinęły swoje unikalne ekosystemy będące szczególnie wrażliwe na wprowadzenie nieznanych gatunków roślin czy zwierząt, które mogą zniszczyć istniejąca na wyspie równowagę biologiczną. Nawet ludność niektórych wysp może nie być przyzwyczajona do kontaktu z przyjezdnymi i ich zachowań, ani też przystosowana do przywożonych przez nich chorób czy infekcji. Jak w przypadku każdego ekosystemu, na którego terenie występuje ograniczona liczbą gatunków, utrata lub istotne zmiany w pojedynczym elemencie tego ekosystemu, mogą mieć ogromny wpływ na wszystkie pozostałe. Problem ten dotyczy wielu wysp, nie tylko tych położonych w ekstremalnych warunkach geograficznych (takich jak Arktyka). Z drugiej strony problem leży w samym postrzeganiu wysp przez turystów. Chcą oni bowiem widzieć wyspy, szczególnie te daleko oddalone, jako dziewicze i nietknięte, przez co każda zmiana postrzegana jest jako niechciana lub problematyczna.

Co turyści i biura podróży mogą robić, aby złagodzić ekonomiczne, społeczne i środowiskowe wpływy na wyspach?

Dobrym rozwiązaniem są kampanie informacyjno-edukacyjne, prowadzone przez różne strony zaangażowane w zarządzanie turystyką na danym terenie. Przede wszystkim trzeba zastanowić się nad priorytetami takich kampanii, co jest ważne z perspektywy społeczności lokalnej, a co ze strony turystów, zaczynając na przykład od informacji o najważniejszych gatunkach roślin i zwierząt żyjących na danym terenie oraz w jaki sposób można je chronić. Lokalni mieszkańcy muszą zdawać sobie sprawę z istniejących zagrożeń i ich konsekwencji, a także powinni wiedzieć jak te zagrożenia można zwalczać czy łagodzić. Kluczem do sukcesu jest dobry przepływ informacji pomiędzy wszystkimi zainteresowanym stronami, z włączeniem lokalnej społeczności. Bardzo istotne jest też zaufanie, gdyż bez niego społeczność lokalna może ignorować i lekceważyć informacje i sugestie przekazywane przez przedstawicieli władzy czy sektora prywatnego. Należy zdawać sobie bowiem sprawę z istnienia wielu przesądów czy zwyczajów, które mogą mieć bardzo niekorzystny wpływ między innymi na środowisko naturalne. Nadmierne wykorzystywanie zasobów naturalnych czy zbyt częste rybołówstwo było akceptowalne jeszcze pół wieku temu. Jednak przy wzroście populacji i wykorzystania nowych technologii, takie zachowania nie są już do przyjęcia. Trzeba zdawać sobie sprawę, że społeczność lokalna jest być przyzwyczajona do pewnych zachowań a ich modyfikacja może wymagać wiele czasu i wysiłku. Mieszkańcy muszą przede wszystkim rozumieć, co należy zmienić, dlaczego i jak to dokładnie ma przebiegać. Pamiętajmy, że w planowaniu strategii informacyjno-edukacyjnych niezwykle istotne jest wybranie prawdziwie istotnych problemów i oddzielenie ich od tematów mało ważnych, czasami najgłośniej dyskutowanych w mediach.

Artykuł powstał na podstawie wywiadu z Profesorem Richard Butlerem opublikowanym na yourtravelchoice.org. Więcej na temat turystyki wyspiarskiej w kontekście rozważonego rozwoju można przeczytać w książce prof. Butlera „Island Tourism – Sustainable Perspectives”.

2 comments for “Turystyka wyspiarska a zrównoważony rozwój

Comments are closed.