Turystyka zrównoważona szansą na światowy prestiż. Rozmowa z Agatą Zborowską, Managerką nagród Tourism for Tomorrow.

Tourism for Tomorrow (Turystyka Jutra) to jedne z najbardziej prestiżowych nagród na świecie w branży turystycznej. A zarządza nimi Polka, Agata Zborowska! O tym jak trafiła w tak znaczące miejsce, czym dla niej jest turystyka zrównoważona i jak łatwo jest zdobyć nagrodę Tourism for Tomorrow, opowie sama zainteresowana.

Zapraszam na wywiad z Agatą Zborowską:

Jak trafiłaś do Tourism for Tomorrow, jednej z najważniejszych nagród turystycznych na świecie?

Agata Zborowska_Tourism for Tomorrow

Zanim zaczęłam swoją przygodę z konkursem Tourism for Tomorrow (‘Turystyka Jutra’) nadzorowanym przez Światową Radę Podróży i Turystyki (z ang. World Travel & Tourism Council, w skrócie WTTC), pracowałam przez kilka miesięcy w Malezji dla organizacji Wild Asia, która zajmuje się promowaniem turystyki odpowiedzialnej w Azji przez program zwany Responsible Tourism Awards, który wyróżnia firmy i projekty w tej właśnie dziedzinie turystyki. Pracując w turystyce już wiele lat, od pewnego czasu byłam zafascynowana pozytywnym wpływem turystyki zrównoważonej i różnego rodzaju znakomitymi projektami realizowanymi na świecie, które są przykładem harmonii miedzy ludźmi a naturą.

Ponadto, dużo czasu spędziłam podróżując po świecie w zeszłym roku i wiele razy byłam świadkiem tego, jaki wpływ turystyka potrafi mieć na destynacje. Ta długa podróż i trwająca już jakiś czas fascynacja rolą turystyki jako pozytywnego czynnika twórczego w rozwoju destynacji przyczyniły się do tego, że chciałam osobiście móc zrobić coś więcej od siebie, a Tourism for Tomorrow pozwoliło mi na zaangażowanie się w promocję inspirujących przykładów takiej właśnie formy turystyki.

Z wykształcenia jestem geografem po Uniwersytecie Wrocławskim i absolwentką International Tourism Management z edynburskiego Napier University, pełna pasji dla tego co robię.

Czym dla Ciebie jest turystyka zrównoważona i co w tym pojęciu jest dla Ciebie najważniejsze?

Turystyka zrównoważona nie polega na spędzeniu wakacji na łące w otoczeniu zielonych drzew w parku narodowym, ale jest to turystyka która dba o to miejsce. Ciekawe podejście, prawda? My robimy coś dla miejsc, które dają nam coś w zamian. Wsparcie inicjatyw dbających o ochronę środowiska w tym miejscu i promocje ochrony, kupowanie lokalnych produktów jednocześnie wspierające lokalną gospodarkę i wytwórców dóbr czy rzemiosła, to tylko kilka przykładów tego, jak my jako świadomi turyści możemy wywierać pozytywny wpływ na to, co jest wokół nas. Jednak nie tylko turyści się tutaj liczą, branża turystyczna też musi się obudzić i zacząć wdrażać zrównoważona turystykę w praktyce, z której płynie wiele korzyści, w tym ekonomicznych.

Warto również wspomnieć, że turystyka, która dba o destynacje i ludzi z nią związanych, jest budowana na bazie współpracy między rożnymi organizacjami rządowymi, pozarządowymi, regionalnymi, firmami turystycznymi, hotelami i innymi zrzeszeniami z nią związanymi. Ta wzajemna współpraca jest kluczem do sukcesu.

Całkowicie się z Tobą zgadzam. Szkoda, że w Polsce jeszcze nie wszyscy do takiej współpracy dorośli. Na co jeszcze powinny zwrócić uwagę polskie destynacje i firmy turystyczne chcące wdrożyć tzw. zrównoważone rozwiązania?

AZ: Uważam, że Polska i polskie firmy muszą sobie uświadomić wartość ich produktu turystycznego i fakt, że należy o niego dbać czyli ‘być odpowiedzialnym’. Natura i kultura, w szerokim tego słowa znaczeniu, są produktami, które turystyka sprzedaje klientowi, czyli turyście. Jeśli się nie dba o nie, pozwala na degradację i utratę jakości, to turystyka, a co za tym idzie firmy i organizacje bezpośrednio, czy pośrednio z nią związane prędzej czy później na tym ucierpią.

Bardzo łatwo jest postawić znak ‘aktrakcja turystyczna’ i otworzyć drzwi dla tylu turystów, ilu tylko się da, po to by na tym zarobić. Ale trzeba pamiętać, że ten produkt, cokolwiek nim jest: lokalne środowisko i przyroda, zabytki, czy lokalne gościnne społeczeństwo z ich świetną kuchnią i bogatą kulturą i tradycjami, mogą na tym ucierpieć na wiele sposobów. Wiele destynacji przekonało się o tym na własnej skórze, np. Tajlandia, hiszpańskie wybrzeże Costa Brava, czy wyspa Bali, dobrze wiedzą, że turystyka musi istnieć w zbalansowanej formie, to znaczy dbać o walory naturalne, walory kulturowe, lokalne społeczeństwo a jednocześnie, nie zapominajmy, przynosić dochód.

Mieszkasz w Londynie i masz kontakt z branżą turystyczną na całym świecie. Co mówi się o Polsce w kontekście turystyki zrównoważonej?
AZ: Wielka Brytania to kraj w którym, w mojej opinii, jest duża świadomość tego, czym jest turystyka zrównoważona i jakie korzyści ona przynosi. Muszę przyznać, że tutaj wiedza o projektach i firmach stosujących turystykę zrównoważoną w Polsce jest niewielka, a nawet znikoma, a szkoda.

Turystyka zrównoważona i odpowiedzialna w Polsce dopiero kiełkuje, ale jest już kilka inicjatyw wartych uwagi. Udział w międzynarodowym konkursie byłby dla nich szansą na zaistnienie. Czym przekonasz polskie firmy i destynacje do aplikowania o nagrodę Tourism for Tomorrow?

Tourism_Tomorrow_2014_outlinedAZ: Po pierwsze aplikację może złożyć za darmo każda firma/projekt z branży turystycznej, która spełnia kryteria organizacji Tourism for Tomorrow. Po drugie, obok samego uznania przez światowej rangi ekspertów z zakresu turystyki zrównoważonej, jest mnóstwo innych korzyści już z samego wyróżnienia jako finalista. Wszyscy finaliści (a jest ich 3 w każdej kategorii) dostają zaproszenie na oficjalną Ceremonię rozdania nagród, która jest częścią programu Global Summit – Światowego Zjazdu/Konferencji WTTC odbywającej się co roku w innej lokalizacji, w czasie której spotykają się światowi liderzy turystyki.

WTTC oferuje każdemu z finalistów bezpłatny lot i zakwaterowanie w czasie konferencji. Poza tym WTTC promuje wszystkich finalistów i zwycięzców, wraz z ich znakomitymi osiągnięciami z zakresu turystyki zrównoważonej, na wiele różnych sposobów. Główne formy promocji obejmują miesięczny Biuletyn ‘the WTTC Sustainability Exchange’ dedykowany turystyce zrównoważonej, wsparcie medialne przez naszych partnerów programowych i sponsorów, a także przez portale społecznościowe. Sam wyjazd na konferencję jest świetną okazją do poznania liderów z branży turystycznej i nawiązanie kontaktów, które mogą prowadzić do uformowania nowych inicjatyw i współpracy na rzecz promocji turystyki zrównważonej w Polsce. Kto wie, może Polska organizacja znajdzie sie w czołówce konkursu Tourism for Tomorrow w przyszlym roku?

Brzmi zachęcająco, ale jaka jest szansa na wygraną? I jak wygląda proces aplikacji?
Tourism_Tomorrow_2014 WinnersAZ: Proces aplikacji jest bardzo prosty, wystarczy odpowiedzieć na wszystkie pytania w niej zawarte i odesłać ją do nas. Nie ma żadnych kosztów z tym związanych, trzeba tylko zaprezentować swój projekt opisując szczegółowo w jaki sposób dana organizacja przyczynia się do rozwoju turystyki zrównoważonej i zasługują na wygraną!
Aplikacje można składać od września do końca listopada każdego roku. Lista finalistów zostaje ogłoszona w styczniu następnego roku, a zwycięzcy w czasie oficjalnej ceremonii rozdania nagród w kwietniu.
Co roku, niezależne Jury składające się z najbardziej znanych ekspertów zrównoważonego rozwoju i turystyki z całego świata decyduje o tym, kto zostanie finalistą. Jest to pierwszy krok w procesie wyboru zwycięzców. Kolejny krok to wizyta jednego z ekspertów w siedzibie kandydata, mająca na celu weryfikację praktyk stosowanych lokalnie przez każdego z finalistów. Należy dodać, że jest to metoda unikalna dla Tourism for Tomorrow w porównaniu z innymi konkursami na całym świecie.

Aplikantami mogą być małe, średnie i wielkie firmy turystyczne, hotele i kurorty, linie lotnicze, destynacje, takie jak kraje, regiony czy miasta, oraz różnego rodzaju organizacje i stowarzyszenia działające zgodnie z zasadami Tourism for Tomorrow. Jedynym warunkiem, który musi być spełniony jest trzyletnia działalność jednostki aplikującej (od minimum 3 lat), a projektu czy inicjatywy, która jest zgłaszana do konkursu, od minimum 1 roku.

Ponieważ nie wszyscy wiedzą na czym polega nagroda Tourism For Tommorow, opowiedz proszę na koniec w jakich kategoriach można składać aplikacje.

AZ: Głównym celem Tourism for Tomorrow jest wyróżnienie najlepszych przykładów turystyki zrównoważonej z całego globu, czyli takich, gdzie zrównoważony rozwój pozytywnie wpływa na daną destynację, ludzi i środowisko. Kandydaci mogą składać aplikacje w jednej z następujących sześciu kategorii:
• Destination (kategoria Destynacja)
• Community (kategoria Społeczność)
• Environment (kategoria Środowisko),
• Business (kategoria Biznes),
a także dwóch nowych:
• People (kategoria Ludzie – zwiazana z treningiem ludzi zatrudnionych w turystyce)
• Innovation (kategoria Innowacje).
Kategorie te zostały starannie wybrane tak, aby pokazać jak można zarządzać rozwojem turystyki zgodnie z zasadami Tourism for Tomorrow, które obejmują między innymi: ochronę rzadkich i zagrożonych gatunków flory i fauny, działania przyczyniające się do zmniejszenia ubóstwa, lokalnego rozwoju gospodarczego, promowanie sprawiedliwych warunków pracy i płacy, oraz ochrony i promocji lokalnego dziedzictwa kulturowego – materialnego i niematerialnego, zapewniając także turystom czy też gościom hotelowym pobyt na wysokim poziomie, jednocześnie poszerzając ich wiedzę o unikalnej wartości odwiedzanego miejsca.

Dzięki za rozmowę i powodzenia przy kolejnej edycji Tourism for Tommorow. 

AZ: Ja też dziękuję. Trzymam kciuki i czekam na aplikacje z Polski!

Więcej na temat tegorocznych finalistów i zwycięzców można znaleźć na stronie Tourism for Tomorrow Awards Winners and Finalists 2014. Wszelkie pytania w związku z Tourism for Tomorrow prosze kierować do:
Agata Zborowska, Tourism for Tomorrow Manager (agata.zborowska@wttc.org).